Przytul dziecko – dlaczego dotyk jest tak ważny?

Mózg stymulowany jest przez dotyk i ruch. Dotyk i ruch to także pierwsze wrażenia, które odczuwa dziecko.

Skóra dziecka to pierwszy organ zmysłowy, który rozwija się najwcześniej. Dzięki mnogości zakończeń nerwowych skóra odbiera dotyk, ból, nacisk, temperaturę. Receptory znajdujące się w skórze odbierają informacje o poczuciu naszego ciała.

Dotyk buduje także poczucie bezpieczeństwa i miłości. Wczesny dotyk wzmacnia system imunologiczny, zwiększa przyrost wagi oraz stałą wrażliwość podwzgórza, co powoduje obniżenie poziomu stresu i uspokojenie dziecka.

Dzieje się tak dlatego, że obszary czuciowe mózgu jako pierwsze odbierają wrażenia zmysłowe z ciała poprzez skórę. Posiadają one także połączenia z przyległym, ruchowym obszarem kory mózgowej i razem nazywane bywają pasem czuciowo-ruchowym lub korą somatosensoryczną.2 Dlatego dotyk jest niezmiernie ważny w opanowaniu umiejętności sensoryczno – motorycznych. Dotykowa informacja sensoryczna jest niezbędna, aby osiągnąć mięśniową czy ruchową aktywność. Układ dotykowy, oddziałując na inne układy zmysłowe i ruchowe, pobudza wiele różnych poziomów i obszarów w mózgu.

Badania dowodzą, że brak bodźców dotykowych a tym samym brak pobudzania komórek nerwowych w okresie niemowlęcym, może prowadzić do obniżenia aktywności układu pobudzającego nową korę a to daje w efekcie upośledzenie pracy mięśni, zaburzenia emocjonalne, pogorszenie odbioru wrażeń zmysłowych i trudności w uczeniu się a w skrajnych przypadkach niedorozwój podstawowych funkcji ciała, a nawet śmierć.3

Zmysł dotyku pozwala nam uczyć się, oceniać, poznawać otoczenie. Doznania dotykowe przekazywane są do mózgu. Podobne funkcje posiada także układ propriocepcji, czyli układ czucia głębokiego. Dzięki zmysłowi propriocepcji człowiek może utrzymać równowagę, prawidłową postawę oraz orientację w świecie zewnętrznym. Podczas poznawania nowego przedmiotu wodzimy ręką po jego powierzchni, aktywizując właśnie receptory czucia powierzchniowego i głębokiego.

Pomimo tego, że wydaje nam się, iż to wzrok i słuch są dla nas najważniejsze to dotyk jest pierwszym najistotniejszym kanałem uczenia się, a także kluczem do zabawy, a jak wiemy to podczas zabawy możemy przyswoić najwięcej nowych umiejętności czy informacji płynących z otaczającego nas świata. Dotyk –masaż jest pomocny w tworzeniu się u dziecka świadomości własnego ciała. Poczucie swojego ciała to podstawa wykonywania wszystkich czynności, także tych związanych z nauką szkolną dziecka.

Naukowcy są zgodni co do tego, że podstawy rozwoju emocjonalnego dziecka zależą od tego jak często było przytulane, głaskane, brane na ręce, oraz od tego jak się z nim bawiono.

Łagodny dotyk- masaż niemowlęcia był stosowany w wielu kulturach, jedną z podstawowych jego zalet jest nawiązanie i utrwalanie więzi z rodzicami. W początkowym okresie życia dziecka, rodzice komunikują się z nim głównie za pomocą dotyku, dzięki łagodnemu dotykowi dziecko czuje miłość rodziców a co najważniejsze czuje się bezpiecznie. Niesie on korzyści zarówno dla niemowlęcia jak i dla jego opiekunów.

Stymulacja za pomocą dotyku, zwłaszcza łagodny masaż, wywołuje fizjologiczne i psychologiczne zmiany korzystne dla organizmu dziecka tj. poprawia funkcjonowanie układu trawiennego, moczowo-płciowego, oddechowego a także wspomaga rozwój psychiczny dziecka, zaspokajając podstawowe potrzeby dziecka : bezpieczeństwa, przynależności uczuciowej i miłości4

Kolorowe, wymyślne zabawki i bajki nigdy nie zastąpią czegoś co powinno płynąć z głębi serca kochającego rodzica – stworzenia swojemu dziecko bezpiecznego pełnego miłości świata. Okazji do przytulenia dziecka nie brakuje, a jeżeli może się to stać świetną zabawą np. podczas masażyków, to oprócz wspominanych wcześniej walorów wzbudzi w dziecku i jego rodzicach radość i szczęście.

Aleksandra Światowska

terapeuta integracji sensorycznej

1.Carla Hannaford: Serce dziecka. MINK, Warszawa 2004 r.

2.V. Mass.: Uczenie się przez zmysły. WSiP, Warszawa 1998 r.

3.J. Kowal, S. Masgutowa: Terapia Taktylna NeuroKinezjologiczna według dr S. Masgutowej. W: Nowoczesne metody stymulacji rozwoju ruchowego i mowy. MINK Warszawa 2005r.

4.M. Skórczyńska, A. Gruna-Ożarowska, L. Sadowska: Metody wspomagające proces rehabilitacji dziecka. W: Neurofizjologiczne metody usprawniania dzieci z zaburzeniami rozwoju. Red . L. Sadowska , Wrocław 2004r.

Reklamy

Emocje w mózgu

 Korzystając z modelu mózgu profesora Daniela Siegela możemy w łatwy sposób wytłumaczyć dzieciom co dzieje się w ich głowie gdy odczuwają silne emocje, a to może się stać wstępem do pracy nad swoimi emocjami i nad samoregulacją.

dłoń mózg Czytaj dalej

Terapia karmienia (wybiórczość żywieniowa, trudności sensoryczne, niechęć do nowych pokarmów)

Zapraszamy na konsultacje!!

Zanim przystąpimy do próby pomocy „niejadkowi” należy przeprowadzić dogłębną diagnozę zaburzenia. Podczas diagnozy należy zwrócić uwagę między innymi na :

  1. Możliwości fizyczne dziecka: hipotonia, słaba praca języka, mała stabilność ust, problem z utrzymaniem dłużej pozycji siedzącej może powodować nie prawidłowe przyjmowanie pokarmu co ujawnia się już w okresie niemowlęcym pod postacią trudności z karmieniem piersią, nieumiejętnością picia z butelki. Problemem może być również użycie sztućców.
  2. Strona medyczna: alergie pokarmowe, postawione dotychczas diagnozy, choroby gastrologiczne, obecność grzybów, niedobór cynku, który powoduje brak apetytu ale przede wszystkim zaburza funkcjonowanie zmysłu węchu i smaku. Dzieci z niedoborem cynku lubią tzw.”białą dietę” (białe pieczywo, mleko, frytki, kurczak, naleśniki.
  3. Nietolerancje pokarmowe
  4. Funkcjonowanie sensoryczne dziecka zwłaszcza w obrębie zmysłu smaku, węchu i dotyku a także interocepcji
  5. Dotychczasowy sposób jedzenia dziecko zaczynając od okresu noworodkowego
  6. Otoczenie podczas jedzenia: czy dziecko siedzi przy stole, czy jedzenie jest wspólnym rytuałem, jak panuje atmosfera podczas jedzenia itp.

Praca z dzieckiem z wybiórczym jedzeniem to długi, trudny proces, wymagający od rodziców wytrwałości, współpracy ze terapeutą integracji sensorycznej, który specjalizuje się w pracy z dziećmi z wybiórczością pokarmową i czasu. Podczas tej terapii najistotniejsza jest jak przy mało której „metoda malutkich kroczków”.

Wszystkie nowe procedury wprowadzamy stopniowo, kompleksowo, dostosowując do tego co aktualnie prezentuje dziecko.

0001

Aleksandra Światowska

Interocepcja – ósmy zmysł i jego wpływ na samoregulację i zachowanie.

Integracja sensoryczna zajmuje się zmysłami to wiemy. Wiemy też o jakie dokładnie zmysły chodzi:

  • smak
  • wzrok
  • słuch
  • węch
  • dotyk
  • przedsinek
  • propriocepcja
  • interocepcja

girl-504315_640

Wszystkie one są znane osobom, które spotkały się z zagadnieniami integracji sensorycznej, zarówno jako specjaliści jak i osoby korzystające z pomocy terapeuty integracji sensorycznej.

Czytaj dalej